Venenwijk Energie(k) Anders

Venenwijk Energie(k) Anders

 
Update 7 maart 2019
Sinds vorig jaar maart is er veel gebeurd. Zoals bekend heeft de gemeente geld beschikbaar gesteld om een extern onderzoek te laten plaatsvinden, en in juni vorig jaar is overleg met de provincie geweest om ook via de provincie subsidie aan te gaan vragen. De provincie heeft als voorwaarde gesteld dat er eerst een quick scan zou plaatsvinden om de berekeningen en plannen van de initiatiefgroep door te laten rekenen. In de zomer is de initiatiefgroep bezig geweest om alle vragen voor het haalbaarheidsonderzoek op te stellen en is, in overleg met de gemeente, bij 4 bureaus een offerte aangevraagd.
 
Van die 4 bureaus wilde 1 bureau maar een deel van het onderzoek uitvoeren, namelijk grondonderzoek. Een ander bureau zag het niet zitten en van 2 bureaus is een offerte ontvangen. Gekozen is voor Arcadis, dat was de beste offerte.
 
Op 9 september 2019 is de Coöperatie opgericht; dit was nodig omdat een rechtspersoon de subsidieaanvraag moest doen en de bewonersvereniging van de Venen deze verantwoordelijkheid niet op zich wilde nemen. Een coöperatie is sowieso nodig als het gaat om “stoffelijke” zaken, dus anders dan een vereniging die activiteiten voor de bewoners organiseert.
 
Op 17 september is de subsidieaanvraag naar de provincie verzonden, en op 26 september is Arcadis gestart met het onderzoek. De bewoners zijn d.m.v. een bulletin op 25 september huis aan huis geïnformeerd. Daarin is een buurtavond aangekondigd, maar helaas heeft deze buurtavond nog niet plaats kunnen vinden omdat het onderzoek vertraagd is.
 
Ook de subsidieverlening heeft 5 maanden geduurd: pas op 10 februari 2020 is de subsidie verleend.  Intussen zijn er wel veel landelijke ontwikkelingen; zo heeft de rijksoverheid subsidie gegeven aan een aantal proefwijken en hoor je steeds meer over bijvoorbeeld waterstof als vervanging van aardgas. Voor onze wijk zijn alle opties nog mogelijk: er zijn diverse mogelijkheden om warmte te winnen (zonnecollectoren, warmte uit oppervlaktewater of uit de lucht), om warmte op te slaan in de bodem; daarna moet de warmte d.m.v. een warmtenet gedistribueerd worden en tot slot moet de warmte in de huizen komen.
 
De uitgangspunten zijn nog steeds:
  • een collectieve oplossing is beter dan een individuele oplossing;
  • er moeten geen hoge investeringen, bv verplichte isolatie, bij de bewoners neergelegd worden;
  • de totale kosten mogen niet hoger zijn dan dat de bewoners nu voor hun warmte betalen.
Het moet blijken of deze uitgangspunten tot een haalbare oplossing gaan leiden; zodra de coöperatie hierover meer weet, dan wordt er een burenavond georganiseerd.
 
 
Update 11 oktober 2019

Persbericht                                                                                                                      Wateringen 10-10-2019

——————————————-

Eerste energie coöperatie van inwoners opgericht in Venenwijk in Wateringen

In de gemeente Westland is voor de eerste maal vanuit een lokaal bureninitiatief een energie coöperatie opgericht.  Deze coöperatie, onder de naam “Venenwijk Energie(k) Anders U.A.”, heeft als eerste doel om tot een voldoende gedragen voorstel te komen om in de Venenwijk (Wateringen) collectief naar een aardgasloze oplossing voor verwarming over te stappen.

“Ons initiatief is erop gericht om voor en met de buren van onze wijk een duurzame vervanging voor aardgas te vinden; een collectieve oplossing zonder hoge kosten voor de bewoners.”

De uitgangspunten waarbinnen een oplossing wordt gezocht zijn:

  • Introductie van een collectieve aardgasvrije oplossing in een wijk is voor alle partijen beter dan losse individuele initiatieven,
  • Om voldoende bewoners “warm te krijgen” om vrijwillig bij het collectief aan te sluiten mogen er geen hoge investeringen bij die bewoners neergelegd worden,
  • De totale kosten voor verwarming en tapwater mogen voor de bewoners niet hoger worden dan in de huidige situatie waarbij aardgas wordt verbruikt.

Dankzij steun van de gemeente Westland en de provincie Zuid-Holland is het mogelijk geworden om samen met een extern adviesbureau een haalbaarheidsonderzoek te starten om op technisch en financieel vlak tot de beste oplossing te komen. Op 9 oktober heeft wethouder Varekamp (energietransitie gemeente Westland) een bezoek gebracht aan de leden van de energie coöperatie om zich goed over dit initiatief te laten informeren.

© Thierry Schut

Wethouder Varekamp (links) feliciteert het bestuur van coöperatie van links naar rechts Frans Wulffers, Kees Rouss, Petra Rouss en Dick van Bruchem.

“Wethouder Pieter Varekamp (energietransitie) feliciteert het initiatief “We ondersteunen dit initiatief graag. Het is top om te zien dat mensen zelf aan de slag gaan met het verduurzamen van hun wijk. En uiteraard helpen we graag waar we kunnen.”

De oplossing zal mogelijk bestaan uit opwekking van warmte (hoofdzakelijk ’s zomers beschikbaar) door middel van warmtecollectoren en centrale warmtepompen die warmte uit oppervlaktewater of de omgevingslucht halen, seizoenopslag van de opgewekte warmte in de grond en een hoge temperatuur warmtenetwerk voor distributie naar de huizen. Hiermee krijgen bewoners warmte (hoofdzakelijk ’s winters noodzakelijk) die zoveel mogelijk één-op-één uitwisselbaar is met die welke de CV ketel nu levert.

De opgerichte energie coöperatie is nu noodzakelijk voor een goede coördinatie tussen de overheid, de wijkbewoners, het onderzoeken bureau en te contacteren potentiële leveranciers. Later (als de haalbaarheid is bewezen én er voldoende bewoners willen aansluiten) kan de opgerichte coöperatie ook een rol nemen in een realisatie van een aardgasloze oplossing in de Venenwijk.

——————————————————-

 
Update 7 september 2019

Venenwijk Energie(k) Anders – waar zijn we momenteel mee bezig?

Nu de zomer op zijn eindje loopt, is het weer tijd u op de hoogte te brengen van de stand van zaken van onze initiatiefgroep om de wijk aardgasvrij te maken. We hebben hard doorgewerkt en staan nu op het punt om de opdracht te verlenen aan een extern onderzoeksbureau om de studie uit te laten voeren of het technisch en financieel haalbaar is om onze wijk aardgasvrij te maken volgens onze uitgangspunten. En die uitgangspunten zijn nog steeds:

Een collectieve gasloze verwarming oplossing voor een wijk is voor alle partijen beter dan losse individuele maatregelen,
Maar voor een collectieve oplossing is een hoge graad van acceptatie door de bewoners noodzakelijk (meer dan 75% moet zich bij de start willen aansluiten). Dat vereist weer dat er geen hoge investeringen bij bewoners neergelegd mogen worden,
En de totale kosten voor verwarming en tapwater voor de bewoner mogen niet hoger uitvallen dan bij de huidige gas-gebaseerde situatie (totaal van aansluitkosten, vaste kosten, kosten verbruik, kosten onderhoud en afschrijving).
Dat betekent dat we ook intensief in overleg zijn met gemeente en provincie om de benodigde subsidie voor dit onderzoek aan te vragen. En daarvoor zijn we weer druk bezig om – enigszins versneld – een coöperatie op te richten.

Waarom een coöperatie?

Het is altijd handiger om een rechtspersoon te hebben, die een bankrekening kan openen en waar de aansprakelijkheid ligt dan dat individuele personen hoofdelijk aansprakelijk zouden zijn. Een coöperatie is een rechtsvorm waar leden deel van uitmaken. Deze leden hebben stemrecht op de ledenvergadering en kunnen het beleid bepalen. Een coöperatie is specifiek bedoeld om in “stoffelijke behoeften van haar leden te voldoen” zoals het zo mooi in de wet staat. Dat is een verschil met een vereniging, zoals de bewonersvereniging, die ook uit leden  bestaat en activiteiten kan organiseren maar niet specifiek gericht is op materiële zaken. Daarbij is het voor een coöperatie mogelijk om – op termijn – winst te gaan uitkeren of in ieder geval gezamenlijk te besluiten wat er met de eventuele winst gedaan gaat worden. Bijvoorbeeld lagere tarieven voor de warmte, die geproduceerd wordt voor de leden, of andere duurzame doelen zoals het plaatsen van laadpalen in de wijk of zelfs het gezamenlijk delen van een elektrische auto – allemaal nog toekomstmuziek natuurlijk. Laten we allereerst maar eens kijken of de plannen om aardgasvrij te worden technisch en financieel haalbaar zijn! Maar die coöperatie wordt toch al binnenkort opgericht vanwege de subsidieaanvraag. Voorlopig zullen alleen de leden van de initiatiefgroep deel uitmaken van de coöperatie;  zodra dat mogelijk is, zullen we alle bewoners gaan benaderen en uitnodigen lid te gaan worden, met vanzelfsprekend uitleg over alles wat daarmee samenhangt.

Update 20 augustus 2019

Offerteaanvraag haalbaarheidsonderzoek

De afgelopen weken heeft de Initiatiefgroep hard gewerkt aan het opstellen van een offerteaanvraag haalbaarheidsstudie van de gemaakte plannen om de Venenwijk aardgasvrij te maken.

Inmiddels hebben twee bureaus een offerte uitgebracht en zijn wij bezig met het maken van een keuze uit de ontvangen offertes.

Ook wordt met de gemeente Westland en de provincie Zuid Holland overlegd over de financiering van het haalbaarheidsonderzoek.

De offerteaanvraag is te lezen door op onderstaande link te klikken.

Offerte aanvraag haalbaarheidsstudie Venenwijk Energie(k) Anders v1.0

Oprichten coöperatie

Om subsidie bij de provincie te kunnen aanvragen is een rechtspersoon noodzakelijk. Daarom zijn wij bezig met het oprichten van de coöperatie Venenwijk Energie(k) Anders UA. De concept-statuten zijn nagenoeg gereed en wij zijn nu op zoek naar een voordelige notaris.

Update 8 mei 2019

Verslag bespreking Initiatiefgroep Venenwijk Energie(k) Anders en Gemeente Westland

d.d. 2 mei 2019

aanwezig: leden van de Initiatiefgroep en ambtenaren van de gemeente

N.a.v. het verslag van de vorige bijeenkomst wordt opgemerkt dat dit al op de site van de Venenwijk gepubliceerd was terwijl het verslag nog niet was goedgekeurd. Ook wordt gevraagd de namen van de ambtenaren te verwijderen.

Wat betreft de offerteuitvraag krijgt de initiatiefgroep complimenten, met de opmerking van collega’s van Ruimte dat de uitvraag wel heel gedetailleerd is en het aanbeveling verdient een knip te maken; op de hoofdvragen kan waarschijnlijk binnen enkele dagen al een antwoord komen waarna wellicht niet alle detailvragen doorgerekend hoeven te worden. Voorgesteld wordt aan de hoofdvraag de vraag m.b.t. de organisatorische haalbaarheid toe te voegen; wie beheert het warmtenet, wie heeft wat in eigendom, wie beheert de bron. Er vindt discussie plaats in hoeverre deze aspecten al bij de financiële haalbaarheidsvraag horen. De financiële haalbaarheid speelt namelijk een belangrijke rol in de vraag hoe het verder georganiseerd gaat worden. De gemeente laat het aan de initiatiefgroep over of de organisatievraag bij de hoofdvragen geplaatst wordt.

Een suggestie van de gemeente is vervolgens om een marktpartij om een inschatting te vragen. De initiatiefgroep is hier geen voorstander van, omdat marktpartijen toch al snel naar hun eigen mogelijke rol voor de toekomst zullen kijken. Het is wel van belang om bij de offerteuitvraag nadrukkelijker op te nemen dat na de eerste inschatting op hoofdlijnen verder getrechterd gaat worden in tranches. De gemeente vraagt verduidelijking op de opmerking m.b.t. “de meest optimale configuratie”. Uitgelegd wordt dat – nu er sprake is van 3 winningsmogelijkheden en 3 opslagmogelijkheden – er al heel veel opties mogelijk zijn. De initiatiefgroep streeft nadrukkelijk naar de meest efficiënte oplossing; tot nu toe is er al vaak gedacht: we hebben een oplossing en gaan daarmee aan de slag, zonder de vraag te beantwoorden of het ook daadwerkelijk de meest efficiënte oplossing is.

De gemeente merkt op dat onder punt 2.2. over projectmanagement gesproken wordt. In de beleving van de gemeente zal, zodra het project in de realisatiefase komt, de uitvoerende partij het projectmanagement voeren. Echter, als er sprake zou zijn van een energiecoöperatie, dan moet het projectmanagement wel ergens ondergebracht worden; de initiatiefgroep zal nadrukkelijker opnemen dat gedacht wordt aan een energiecoöperatie.

Wat betreft de subsidie heeft de gemeente besloten dat, gezien het feit dat betaling van de kosten een rechtmatigheidsgrondslag moet hebben, de gemeente zelf toch opdrachtgever zal worden van het onderzoek, met als voorwaarde dat de resultaten gedeeld worden en – mocht blijken dat e.e.a. haalbaar is – een projectgroep ingericht wordt met de initiatiefgroep en ambtenaren van de gemeente. De initiatiefgroep vertelt van het contact met de Provincie over de subsidie; de provincie heeft nog enkele opmerkingen over de offerteuitvraag, met name of er vooraf een beperking gegeven moet worden dat de bewoners niet eerst hoeven de isoleren. Gezien het feit dat de gemeente besluit zelf opdrachtgever te worden, wordt besloten dat het wenselijk is dat gemeente, provincie en de initiatiefgroep gezamenlijk om de tafel gaan om de verdere route te bepalen. Een aparte aanbevelingsbrief van de gemeente komt ook te vervallen nu de gemeente zelf de opdrachtgever zal zijn.

De gemeente merkt op dat het benoemen van de gunningscriteria meer gebruikelijk is bij aanbestedingen. Het voordeel is echter dat de offertes wel meer gestructureerd zullen zijn, als maar duidelijk is dat er geen rechten ontleend kunnen worden bij afwijzingen van de offertes.

Het agendapunt structuur van de projectorganisatie wordt doorgeschoven naar een volgende bijeenkomst.

De initiatiefgroep doet verslag van de jaarlijkse vergadering van de bewonersvereniging. De opkomst was een stuk groter dan normaal; 2 leden van de initiatiefgroep hebben uitleg gegeven op het plan en dat werd positief ontvangen.

De gemeente hoopt eind deze maand gereed te zijn met de warmtekansenkaart; het gaat dan eerst naar het college en waarschijnlijk komt het na de zomer in de Raad. Wat betreft het Westland Energie Akkoord: de teksten zijn in grove vorm klaar en ook dit zal na de zomer naar buiten komen.

De bijeenkomst wordt om 17.05 uur gesloten; de initiatiefgroep neemt contact op met de provincie om het gezamenlijke overleg te plannen. Daarom wordt nu geen nieuwe datum voor dit overleg afgesproken.

 
Update 10 maart 2019

Verslag bespreking Initiatiefgroep Venenwijk Energie(k) Anders en Gemeente Westland

d.d. 21 februari 2019

aanwezig: leden van de Initiatiefgroep en ambtenaren van de gemeente

Irene blikt terug op de Initiatieven Tafel Westland: het initiatief van de Venenwijk is positief ontvangen; slechts enkelen waren van mening dat het initiatief wellicht te vroeg komt. De procedure is dat de aanwezigen met rode en groene kaarten moeten aangeven hoe zij over het initiatief denken en na toelichting wellicht nog wisselen van rood naar groen.

De rol van de gemeente blijft faciliterend; de gemeente neemt het initiatief niet over. Dat betekent dat de initiatiefgroep ook opdrachtgever wordt voor het haalbaarheidsonderzoek. De gemeente draagt zelf als mogelijke bureaus HVC, CE Delft, Sweco en Waalpartners aan. Inmiddels is gecheckt dat het Hoogheemraadschap niet de expertise heeft, dus deze valt af. Wat betreft de financiering  kan de initiatiefgroep subsidie aanvragen bij de Provincie; de contactpersoon mw Antje Jordan was al erg enthousiast; de provincie is blij met initiatieven. Hun subsidie bedraagt 50% van de kosten van het haalbaarheidsonderzoek; de gemeente zal de overige 50% voor haar rekening nemen.

Marieke legt uit dat de initiatiefgroep – omdat het nog geen rechtspersoon is – de subsidie wellicht met 2 andere partijen, te weten de gemeente en het uiteindelijk gekozen onderzoeksbureau, zal kunnen aanvragen. De gemeente biedt aan te ondersteunen bij het invullen van de benodigde formulieren. Mocht de initiatiefgroep een coöperatie willen oprichten – wat Kees oppert – dan wijst Marieke erop dat er een landelijke vereniging is die helpt bij het oprichten van coöperaties.

De onderzoeksvragen die nu door de initiatiefgroep geformuleerd zijn, vindt de gemeente prima. Vooralsnog heeft de gemeente daar niets aan toe te voegen. Wel adviseert Marieke om in een begeleidende brief de abstractie te benaderen: vraag in zijn algemeenheid om technische/financiële en organisatorische haalbaarheid en verwijs dan naar de specifieke vragen. Ernest voegt hieraan toe dat niet altijd de goedkoopste gekozen hoeft te worden; de ervaring leert dat de onderzoeken enorm kunnen verschillen. Het maakt de gemeente niet uit welk bureau gekozen wordt. Ten aanzien van HVC merkt Frans op dat de initiatiefgroep daar vraagtekens bij zette; het is een mogelijke uitvoerder van het warmtenet. Gezien de complexiteit van ons project is de vraag of zij op andere gebieden voldoende expertise hebben.

Marieke vraagt welke bureaus de initiatiefgroep op het oog heeft. Kees noemt IF Technology, Tauw en Arcadis. Ter plekke worden websites bekeken. De vraag is of IF Technology als grote speler in dit veld wel zo’n relatief klein project wil onderzoeken, en zij zullen waarschijnlijk wel duur zijn. Frans merkt op dat het van belang is dat het te kiezen bureau wel enthousiast is om zijn nek uit te steken. Petra voegt hieraan toe dat ook de gemeente een belang erbij heeft dat er een goed onderzoeksrapport komt; als de pilot Venenwijk succesvol wordt, kan het plan wellicht ook in andere Westlandse wijken uitgerold worden.

Marieke stelt voor dat zij collega’s van Ruimte vraagt of zij persoonlijke contacten hebben bij de te kiezen bureaus, zodat wellicht vooraf contact kan plaatsvinden. Ook is het raadzaam de concept brief die de initiatiefgroep opstelt om de bureaus te benaderen even heen en weer gemaild wordt met de gemeente.

Irene zal de vragenlijst van de provincie mailen, zodat al bekeken kan worden wat nodig is voor de subsidieaanvraag. Tijdsvolgordelijk zal dus eerst door de initiatiefgroep bij meerdere bureaus offertes voor het haalbaarheidsonderzoek opgevraagd worden. De keuze van het bureau ligt bij de initiatiefgroep, maar zal in samenspraak met de gemeente gebeuren i.v.m. de kosten. Vervolgens kan de subsidie bij de Provincie worden aangevraagd, met hulp van de gemeente.

Marieke meldt dat de Provincie een kennisnetwerk op gaat starten voor burgerinitiatieven; daar kan de initiatiefgroep zich bij aansluiten als zij dat zou willen. Kees meldt in dit verband dat de initiatiefgroep nu onderling een formele taakverdeling heeft afgesproken: Frans fungeert als voorzitter, Dick als secretaris en Kees en Petra zullen zich bezighouden met financiën en juridische zaken. Marieke zal dus de gegevens van Frans doorgeven aan de provincie.

Naar aanleiding van het verslag van de vorige bijeenkomst meldt Kees dat Capturam geen contact heeft opgenomen. Wat betreft de Polanenwijk vertelt Marieke dat men nog bezig is met de berekeningen van de kosten van  de aansluiting op het warmtenet achter de voordeur. Aan de klankbordgroep is gevraagd of zij bereid zijn mee te doen met een proef om de ketel op een lagere temperatuur af te stellen.

Vincent meldt dat  de gemeente bezig is met een eerste concept van de warmtekansenkaart, m.a.w. in welke wijk lijkt welk concept kansrijk. Het Westland Energie Akkoord zal naar verwachting net voor of net na de zomer gereed zijn.

Frans vertelt dat de bewonersvereniging De Venen op 5 maart a.s. de algemene ledenvergadering heeft. Aan de agenda is het punt toegevoegd wat de stand van zaken is m.b.t. het initiatief Venenwijk Energie(k) Anders. Verder staat alle informatie, ook de presentatie die bij de Initiatieven Tafel Westland is gehouden, op de website van de Venenwijk.

De volgende bijeenkomst wordt gepland op donderdag 2 mei a.s. om 16.00 uur.

Update 3 februari 2019

De Westlandse Initiatieven Tafel

Op 31 januari 2019 heeft de Initiatiefgroep voor zo’n 20 ambtenaren van de gemeente en het Hoogheemraadschap een toelichting gegeven op de plannen om de Venenwijk gasloos te maken. Deze bijeenkomst was in het kader van de Westlandse Initiatieven Tafel en diende voornamelijk als oefening voor de gemeente (zie het bericht hieronder).

Dick van Bruchem hield een prima verhaal wat met grote belangstelling door de aanwezigen werd gevolgd. Daarna werden nog zo’n 6 vragen gesteld. De vragen gingen o.a. over de hobbels die uit de enquête waren gekomen, het plaatsen van zonnecollectoren ipv zonnepanelen, het dubbel gebruiken van de grond – toen begonnen allerlei ogen te glimmen – de rol van de gemeente, of er nagedacht is over een back-up systeem en hoe de woningcorporatie tegen ons plan aankijkt. Kortom, voor zo’n kort tijdsbestek nuttige vragen, waar Dick van Bruchem en Kees Rouss natuurlijk ook alle antwoorden op hadden.

Op 21 februari is er een volgende bijeenkomst van de initiatiefgroep met de gemeente.

Update 28 januari 2019

Hieronder de link naar de door Dick van Bruchem gemaakte powerpoint-presentatie ten behoeve van de presentatie van het project De Venenwijk Energie(k) Anders op de Westlandse Initiatieven Tafel (WIT) op 31 januari 2019.

Toelichting De Westlandse Initiatieven Tafel

“In de praktijk raken vooral complexe initiatieven veel beleidsvelden van de gemeente. Om het afwegen van initiatieven ambtelijk makkelijker te maken en daarmee tot een goed integraal antwoord te kunnen komen hebben we een proces ontwikkeld. Dit proces noemen we de Westlandse Initiatieven Tafel.  Eén tafel waarop alle complexe initiatieven worden afgewogen. In het proces zal een initiatiefnemer worden uitgenodigd om het initiatief zelf toe te lichten. Momenteel zijn we in de oefenfase. Als deze tafel zijn toegevoegde waarde heeft laten zien, gaan we met dit proces ‘live’. We hopen dat dit aan het begin van het tweede kwartaal zal zijn.”  

Klik op de link voor de Powerpointpresentatie

Venenwijk Energie(k) Anders v3

Klik op onderstaande link voor de PDF versie

Geen Adobe Acrobat Reader? Deze is gratis te dowloaden op: https://get.adobe.com/nl/reader

Venenwijk Energie(k) Anders v3 (1)

 

Update 27 oktober 2018

Uitslag enquête “Venenwijk gasloos?”

In september 2018 heeft de initiatiefgroep “Venenwijk Energie(k) Anders” een enquête in de Venenwijk in Wateringen uitgezet. Doel was om te polsen hoe de bewoners denken over opties om in het kader van de energietransitie de Venenwijk collectief “gas-loos” te maken en binnen welke randvoorwaarden dat zou moeten gebeuren.
In oktober 2018 zijn de antwoorden ontvangen en verwerkt tot statistieken en conclusies.
De enquête is bij 154 huizen in de brievenbus beland. Daarvan zijn er 25% ingevuld terug ontvangen. We vinden dit best een goede score! Tenslotte was het nu nog maar een vrijblijvende uitvraag zonder concreet voorstel.
Toch vast een kanttekening bij de verdere conclusies hieronder. 75% heeft dus niet gereageerd. Daar zullen verschillende redenen voor zijn maar er zullen zeker ook “stille bewoners” zijn die minder betrokken zijn bij dit onderwerp of dat zij de termijn waarop e.e.a. gaat spelen te ver voor zich zien liggen. Daardoor kan de mening van de 25% antwoorders niet zonder meer doorgetrokken worden als mening van de gehele Venenwijk.
Dan de gegeven antwoorden. De uitslag bij de 1ste 4 vragen is verrassend helder; bij elke vraag is er één antwoord de duidelijke “winnaar”. Daarnaast zijn die antwoorden positief “klimaat bewust”:

1d. Ik ben bekend met klimaat akkoord en verwacht persoonlijke gevolgen               67%
2d. Beperking gas is nodig, ook bij bestaande huizen als in de Venenwijk                  58%
3b. Invoeren zou tussen 4 en 10 jaar kunnen / moeten                                                    46%
4b. Ik overweeg meedoen als er op termijn (3 tot 6 jaar) een goed voorstel komt    45%

Hoe zo een “goed voorstel” eruit zou moeten zien is een beetje te halen uit de beantwoording van de vragen 4 en 6. In elk geval is er geen enthousiasme om zelf al op korte termijn stappen te zetten:

4a. Ik overweeg zelf binnen 4 jaar zelf stappen te zetten 2%

Er is een groepje bereid tot eigen investeringen (dus wel op langere termijn dan 4 jaar):

6d. Bij centrale oplossing zijn eigen kosten (10 – 20 duizend euro) acceptabel 29%

De verdere tendens van de antwoorden is toch dat er wel een oplossing moet komen die financieel draagbaar is:

4d. Wacht op een acceptabele subsidie komt of de verplichting tot overgang              29%
6b. Alleen als totaal energiekosten lager worden en bij lage eigen investeringen       37%
6c. Alleen als hogere eigen kosten gedekt worden door huisgebonden lening              21%

Ook bij de open vraag 8 (“wat is verder voor u belangrijk”) worden de zorgen voor een financieel draagbaar plan vaak genoemd, zoals:

Geleidelijke overgang, eerst over op elektrisch koken
– Kosten/baten inzicht nodig
– Oplossing moet betaalbaar zijn
– Kapitaalvernietiging CV ketel
– Subsidie overheid noodzakelijk

Hoe nu verder? In ieder geval zal de gemeente uiterlijk in 2021 een plan per wijk gereed moeten hebben over de vorm en de planning van invoering van een infrastructuur voor alternatieve energie. In het overleg dat de initiatiefgroep met de gemeente (maar ook met potentiële leveranciers) heeft zal deze uitslag van de enquête meegenomen worden en zal aangedrongen worden op een oplossing die zoveel mogelijk recht aan die uitslag doet. Mochten in dat traject belangrijke nieuwe inzichten of zelfs voorstellen naar boven komen dan zal dat aanleiding kunnen zijn op de scores van vraag 5 (“Wat vindt u van dit initiatief” en vraag 7 (“wilt u verder geïnformeerd worden”) met als meest gegeven antwoorden:

5d. Erg interessant en wil graag op de hoogte gehouden worden van voortgang    43%
7c. Ik zou graag op een buurtavond een presentatie krijgen                                          44%

Ook bij de open vraag 8 (“wat is verder voor u belangrijk”) worden de zorgen voor een financieel draagbaar plan vaak genoemd, zoals:

–          Geleidelijke overgang, eerst over op elektrisch koken

–          Kosten/baten inzicht nodig

–          Oplossing moet betaalbaar zijn

–          Kapitaalvernietiging CV ketel

–          Subsidie overheid noodzakelijk

Hoe nu verder? In ieder geval zal de gemeente uiterlijk in 2021 een plan per wijk gereed moeten hebben over de vorm en de planning van invoering van een infrastructuur voor alternatieve energie. In het overleg dat de initiatiefgroep met de gemeente (maar ook met potentiële leveranciers) heeft zal deze uitslag van de enquête meegenomen worden en zal aangedrongen worden op een oplossing die zoveel mogelijk recht aan die uitslag doet. Mochten in dat traject belangrijke nieuwe inzichten of zelfs voorstellen naar boven komen dan zal dat aanleiding kunnen zijn op de scores van vraag 5 (“Wat vindt u van dit initiatief” en vraag 7 (“wilt u verder geïnformeerd worden”) met als meest gegeven antwoorden:

5d.   Erg interessant en wil graag op de hoogte gehouden worden van voortgang    43%

7c.    Ik zou graag op een buurtavond een presentatie krijgen                                         44%

Door op onderstaande link te klikken komt de hele uitslag met tabellen en grafieken in beeld.

Uitslag enquête Venenwijk gasloos

Door op onderstaande link te klikken komt de enquête in beeld

Venenwijkgasloosenquete

AD 29 maart 2018

In het vorige nummer van “van Veen” stond een stukje over “geen cv-ketel meer” (zie ook de website http://www.devenenwijk.nl/ ). Energie zit o.a. in  elektriciteit(stroom)  en gas, de hoeveelheid energie drukken we voor elektriciteit uit in kiloWattuur (kWh) en voor gas in Megajoules (MJ). 1 kubieke meter gas bevat aan energie 35,17 MJ.

Omdat het allebei vormen van energie betreft kunnen we de energie in gas in MJ ook in kWh uitdrukken en kWh ook in MJ.  1 kWh = 3,6 MJ en 1 kubieke meter gas = 9,77 kWh.

Omdat 1 kubieke meter gas € 0,65 (ongeveer € 0,0665 per kWh) kost en 1 kWh stroom € 0,21 zien we dat energie via stroom ongeveer 3 keer zo duur is dan via gas.

Hoeveel  energie (gas en elektrisch) gebruiken we  in de Venenwijk

Hieronder enkele gegevens per postcode over 2017 (bron https://www.westlandinfra.nl/over-westland-infra/open-data)

      Gas Elektra
  Postcode van Postcode tot Aantal aansluitingen Verbruik m3 Aantal aansluitingen Verbruik kWh
  2291NB 2291ND 49 1386 48 4049
  2291NE 2291NG 31 1182 32 3530
  2291NH 2291NJ 34 1102 35 3475
  2291NK 2291NK 38 838 38 2858
  2291NL 2291NL 11 956 11 2975
  2291NM 2291NM 28 1241 28 3538
  2291NN 2291NN 10 1891 10 3866
  2291NP 2291NP 33 651 34 2082
Molenweer 2291NR 2291NR 18 3036 20 14827
Veenland 2291NS 2291PA 72 1696 19 10746
    Aantal / gemiddeld 234 1156 236 3297

In de postcodes 2291 NR (Molenweer) en 2291NS en 2291PA (Veenland) zitten naast woningen ook bedrijven, bij het aantal en het verbruik zijn deze postcodes niet meegenomen. Het verbruik is het gemiddelde per aansluiting in de eerste 8 genoemde postcode(s).

Het overzicht over meerdere jaren

  Elektra (kWh) Aantal Gas (m3) Aantal
2011 4314 234 1324 232
2012 4482 236 1262 234
2013 3851 236 1195 234
2014 3611 235 1263 233
2015 3443 235 1115 233
2016 3356 235 1166 233
2017 3297 236 1156 234
Gem. (2013-2017) 3512 235 1179 233

Hierin is trouwens bij elektra mooi de aanwezigheid van de zonnepanelen  vanaf  2013 te zien

Update 3 juli 2018

VAN HET AARDGAS AF – EN HOE NU VERDER?

Je ziet het nu vrijwel iedere dag voorbij komen: er komt een klimaatwet, er is een klimaatakkoord, belasting op aardgas gaat fors omhoog, we moeten van het aardgas af (maar wanneer?) en wat gaat mij dat allemaal kosten …. enz enz. Een heleboel is nog onduidelijk en zal pas de komende tijd meer vorm krijgen.

Dat geldt ook voor het initiatief Venenwijk Energie(k) Anders. Op onze oproep in de vorige Venenkrant hebben zich 3 bewoners gemeld, zodat de groep nu uit 5 bewoners bestaat: naast Kees Rouss en Dick van Bruchem zijn dit Frans Wulffers, Arco van der Lely en Mark de Brabander. De initiatiefgroep zit bepaald niet stil – er wordt een heleboel uitgezocht op technisch gebied; wat zou er allemaal voor onze wijk haalbaar zijn als alternatief voor verwarming via aardgas.

Bij deze verkenning hanteert de initiatiefgroep een paar belangrijke uitgangspunten:

  • Een centrale oplossing moet een beter alternatief opleveren voor de bewoners dan één waarbij iedereen zelf oplossingen per huis zou moeten gaan aanbrengen,
  • De centrale oplossing moet zo min mogelijk “gedoe” en investeringen bij de individuele bewoners vergen en ook qua gebruikskosten goedkoper zijn dan individuele oplossingen,
  • De centrale oplossing moet aansluiten bij de specifieke situatie en omstandigheden van de Venenwijk.

Er wordt natuurlijk onderzocht of er al wijken ergens in Nederland zijn die hier al mee bezig zijn. Intussen heeft een eerste oriënterende gesprek met de gemeente plaatsgevonden, want de rijksoverheid legt de verantwoordelijkheid voor de energietransitie in bestaande woonwijken duidelijk bij de gemeente neer. De gemeente moet voor 2021 plannen klaar hebben hoe zij dit per wijk willen aanpakken. Ook hebben al een paar gesprekken met de woningcorporatie plaatsgevonden. Ook de woningcorporaties moeten duurzaamheidsplannen ontwikkelen, en het is voor onze wijk met zo’n 90 huurwoningen van belang te weten wat Wonen Wateringen van plan is. Samen sta je sterker!

De initiatiefgroep kan zich voorstellen dat bewoners nu al voor lastige keuzes komen te staan, bijvoorbeeld: mijn cv-ketel moet binnenkort vervangen worden, hoe moet ik dit aanpakken. Of: ik heb verbouwingsplannen, moet ik nu al meteen extra gaan isoleren.

U kunt met al uw vragen over de komende energietransitie terecht bij de initiatiefgroep (e-mail:  k.rouss@kpnplanet.nl). Zij bundelen dan de vragen en zullen in een komende buurtavond die over dit onderwerp georganiseerd zal worden, zoveel mogelijk vragen proberen te beantwoorden. Als u interesse heeft om mee te denken, kunt u zich nog steeds aansluiten bij de groep. Maar kijkt u ook eens op de website van de Venenwijk; er is een apart hoofdstuk voor Venenwijk Energie(k) Anders aangemaakt en hierop worden alle stukken gepubliceerd die de initiatiefgroep produceert. Zo staat er nu al de Quick Scan op, met een eerste verkenning over technische haalbaarheid en mogelijke opties om een eigen warmtenet te ontwikkelen in onze wijk. Elders in deze Venenkrant vindt u nog een stukje met uitleg over het energieverbruik in de wijk.

Wordt vervolgd!

De initiatiefgroep

Update 13 juni 2018

Dick van Bruchem op WOS tv over de zonnepanelen in de Venenwijk

https://youtu.be/jEimtuZrcCo

Deze Quick scan is gemaakt t.b.v. het oriënterend gesprek met gemeente Westland

Inleiding

Naar aanleiding van de aankondiging dat er op middellange termijn moet worden overgestapt van gas naar alternatieve energiebronnen voor verwarming is door enkele initiatiefnemers in de Venenwijk het plan opgevat te kijken of het haalbaar zou zijn om met een centrale oplossing een voor alle partijen betere overgang aangeboden zou kunnen worden dan wanneer ieder individueel met eigen oplossingen en eigen tijdslijnen aan die overgang vorm gaat geven.

De voorlopige uitgangspunten welke de initiatiefnemers voor een dergelijke centrale oplossing voor ogen hebben zijn:

  • De oplossing moet zoveel mogelijk “echt duurzaam” zijn (gebruik volledig duurzame energie)
  • Er is geen “dwang” voor eigenaars van koopwoningen mogelijk. Tegelijk zal een centrale oplossing juist efficiënt zijn als er zoveel mogelijk deelnemers aansluiten. Daarmee is een hoge acceptatiegraad noodzakelijk:
    • Geen grote investeringen voor individuele bewoners
    • Zoveel mogelijk gebruik van bestaande verwarming infrastructuur in huizen
    • Direct aantoonbaar voordeel bij gemeenschappelijke aanpak t.o.v. individuele oplossingen
    • Eventueel gefaseerde invoering
    • Bewezen technologie (laag risico)
  • Geschikt voor huur- en koopwoningen in de wijk

De initiatiefnemers denken dat de Venenwijk erg geschikt is voor een dergelijk initiatief:

  • De Venenwijk kent een actieve wijkvereniging waarin reeds eerder soortgelijke initiatieven van de grond zijn gekomen (gemeenschappelijke aanschaf van zonnepanelen)
  • De wijk bestaat uit relatief uniforme huizen. Deze zijn reeds redelijk goed geïsoleerd
  • Binnen de wijk zijn koop- en huurwoningen aanwezig waarbij de huurwoningen beheerd worden door 1 woningbouw vereniging
  • De wijk beschikt over locaties waar eventueel een centrale warmte voorziening geplaatst zou kunnen worden.

Hieronder een samenvatting van de tussenstand van de reeds in uitvoering zijnde quick scan. Samen met resultaten uit gesprekken met diverse betrokken partijen zal deze informatie gebruikt worden bij een bredere introductie van het initiatief “Venenwijk Energie(k) Anders” in de wijk.

Alternatieve energiebronnen voor gas

Zonne-energie en CO2 – zoals opgeslagen in de tot nu toe gebruikte brandstoffen – komen bij de verbranding weer vrij en zorgen allebei voor de opwarming van de aarde. Aardwarmte voegt hier nog (een niet meetbare hoeveelheid) extra warmte aan toe. Dit voelt niet goed en mede om deze reden kiest het initiatief Venenwijk Energie(k) Anders nadrukkelijk voor een andere oplossing.

Er is voldoende zonne-energie beschikbaar. Om de uitstoot van energie en CO2 te stoppen kan men het beste overgaan op hergebruik van warmte in de lucht of een systeem waarbij zonne-energie         ’s zomers “geoogst” en in de ”voorraadschuren” opgeslagen wordt in de vorm van warmte (of op andere manieren) en deze warmte in de winter weer beschikbaar te maken.

Een andere optie zou zijn de aansluiting op een warmtenet. Op dit moment zijn nog geen concrete plannen voor onze wijk bij ons bekend. Wij proberen daar op korte termijn duidelijkheid over te verkrijgen bij Westland Infra en de energiebedrijven. In deze Quick scan is deze optie, omdat daar nu nog te weinig duidelijk is over de mogelijkheden, verder buiten beschouwing gelaten.

 

Gebiedsbegrenzing

De omtrek van dit gebied is ca 1.250 meter en het oppervlakte ca 67.759 m2

Het projectgebied wordt in eerste instantie beperkt tot het gebied begrensd door Bovendijk, Dorpskade, Gagelland en Molenweer en enkele woonhuizen aan de even kant van het Molenweer en het Zwartveen. Indien het, op basis van de beschikbare energie, mogelijk is, kan dit gebied uitgebreid worden met de GKB-hal, de woonwagenwoningen aan de Veenbes, en in noordelijke richting de scholen, de Vang en het zwembad.

Omdat zich binnen het projectgebied een aanzienlijk aantal woningen van “Wonen Wateringen” bevinden heeft reeds een gesprek met deze corporatie plaats gevonden. Zij hebben op dit moment nog geen plannen voor dit woningbezit.

Wamtebehoefte

Als eerste stap hebben we de warmtebehoefte vastgesteld om te weten hoeveel energie we moeten “oogsten”. De open data van Westland Infra leveren ons, via de postcodes, de volgende gegevens. In de hieronder weergegeven cijfers zijn 13 vrijstaande woningen o.a. aan Molenweer (even) en Zwartveen niet meegenomen, omdat in de betreffende postcodes aanwezige bedrijfspanden de verbruikscijfers vertekenen.

https://www.westlandinfra.nl/over-westland-infra/open-data

Bij de berekeningen is het gemiddelde van de laatste 5 jaar gebruikt.

  Elektra (kWh) Aantal Gas (m3) Aantal
2011 4314 234 1324 232
2012 4482 236 1262 234
2013 3851 236 1195 234
2014 3611 235 1263 233
2015 3443 235 1115 233
2016 3356 235 1166 233
2017 3297 236 1156 234
Gem. (2013-2017) 3512 235 1179 233

Hierin is trouwens bij elektra mooi de aanwezigheid van de zonnepanelen  vanaf  2013 te zien

Het is redelijk veilig (gecorrigeerd voor aftrek 5% gas voor koken) voor het gasgebruik voor verwarming  van 1250 m3 per aansluiting uit te gaan.

1 m3 aardgas levert 35,17 MJ.

Bij 246 (233 + 13) aansluitingen is de benodigde energie 246 x 1250 x 35,17 = 10.814.775 MJ/jr  (Megajoules per jaar) = 10.815 GJ/jr (Gigajoules per jaar) =3.004.104 kWh/jr. Voor het gemak rekenen we met 11.000 GJ of 3.000.000 kWh.

Het proces

In het gehele proces onderscheiden wij 4 stappen: warmte verzamelen cq “oogsten”, warmte opslaan, warmte transporteren en tot slot warmteafgifte.

Het “oogsten”

  1. Zonnepanelen (PV): hierbij wordt elektrische energie gewonnen, zonder dat het energie kost
  2. Zonnecollectoren (thermisch): diverse typen zoals plat, vacuümbuis, parabolisch. Hierbij is energie nodig voor de pompen.
  3. Warmtepompen: lucht/water en water/water. Hierbij is energie nodig voor de ventilator dan wel de pomp en de compressor.
  4. Het inzetten van duurzaam gewonnen elektrische energie op momenten van overschot op de energiemarkt.
  5. Warmte uit oppervlaktewater.

Het opslaan

  1. In water in vaten, bovengronds en ondergronds.
  2. In de bodem in een open of gesloten systeem (WKO).

De warmtecapaciteit van water is 4,186 MJ/m3 K , van de grond ongeveer de helft.

Samen met het inzetten van overtollige elektrische energie kan deze opslag een energie bufferfunctie gaan vervullen.

 

Het transport

Er wordt uitgegaan van een hoge temperatuur (HT) warmtenetwerk. Hoewel een lage temperatuur (LT) netwerk, uit oogpunt van efficiëntie, beter is denken wij dat dit qua acceptatie onder de bewoners niet haalbaar is. Immers bij een LT-netwerk zullen per huishouden nog aanzienlijke investeringen in isolatie en andere aanpassingen nodig zijn. Wij hebben hiervoor gebruik gemaakt van de ervaring van de Benedenbuurt in Wageningen.

http://wageningenduurzaam.nl/wageningenwoontduurzaam/wp-content/uploads/sites/2/2017/12/Eindrapportage-BHS-Benedenbuurt-gasloos-TAUW.pdf

 

De aflevering

Voor de aflevering van de warmte in de woningen kunnen, omdat gebruik gemaakt wordt van HT, de bestaande radiatoren behouden blijven. Wel dient een voorziening voor tapwater aangebracht te worden.

 

Technische haalbaarheid

De haalbaarheid is deels afhankelijk van de beschikbare ruimte, bijvoorbeeld voor de opslag van de warmte en de apparatuur benodigd voor het ”oogsten” van de warmte. Aanpalend aan de wijk bevindt zich de voormalige gemeentewerf en daarnaast een braakliggend stuk grond aan de Maasdijkseweg. Binnen de wijk bevinden zich twee speelveldjes die gebruikt zouden kunnen worden voor ondergrondse warmteopslag.

 

Economische haalbaarheid

Bij de huidige aardgasprijs van ca € 0,65/m3 kost de aankoop van gas voor de wijk 246 x 1250 x 0,65 = € 199.875 per jaar. Over een periode van 30 jaar is dit € 5.996.250. De verwachting is dat de toeslagen op aardgas de komen jaren verder zullen stijgen.

Op grond van o.a. het rapport over Wageningen, maar ook op basis van andere deelprojecten lijkt dit project economisch haalbaar. Om een voldoende hoge deelname te verkrijgen zullen subsidies echter noodzakelijk zijn om mensen over de streep te trekken om te besluiten deel te nemen.

Wateringen, 30 mei 2018

Dick van Bruchem

Frans Wulffers

Kees Rouss

 

Over 3 jaar geen nieuwe cv-ketel meer !! ??

Minister Wiebes kondigde kort geleden aan dat de gaswinning in Groningen in 2022 terug moet naar 12 miljard kuub per jaar en in acht jaar daarna naar nul. Een groot aantal partijen uit de energiesector pleitten daarop voor een verbod op nieuwe gasgestookte cv-ketels vanaf 2021.

Als we daarbij ook nog het klimaatakkoord van Parijs betrekken lijkt het ons vrij zeker dat we op de één of andere manier met overheidsmaatregelen te maken gaan krijgen. Wij willen onze verantwoordelijkheid voor het klimaat (verdergaand dan de zonnepanelen) nemen. Anderen zullen binnenkort wellicht voor één of andere keuze staan met betrekking tot de bovenstaande aankondigingen, een nieuwe cv-ketel (hybride? of combi?), een nieuw gasfornuis, wel of geen zonnepanelen aanschaffen, wellicht wordt een warmtepomp overwogen?

Wij denken dat het niet verstandig is te wachten tot de overheid zijn plannen aan ons bekend maakt maar willen zelf op zoek te gaan naar voor ons als wijk passende mogelijkheden.

Schets energievoorziening verleden en toekomst.

Tot nu toe werd de in miljoenen jaren in hout, turf, steenkool en aardgas opgeslagen zonne-energie gebruikt om te koken en te verwarmen. De hierbij vroeger opgeslagen CO2 komt bij de verbranding weer vrij. Om deze CO2-uitstoot te stoppen kan men het beste overgaan op een systeem waarbij de voor verwarming benodigde zonne-energie ’s zomers “geoogst” en opgeslagen wordt in de vorm van warmte en de opgeslagen warmte in de winter weer beschikbaar gesteld wordt. Als we per huishouden de warmtebehoefte kennen weten we hoeveel warmte we moeten “oogsten”.

Het “oogsten” kan bijvoorbeeld met een zonnecollector of warmtepomp. Voor het opslaan van de warmte volstaat voor een gemiddeld huishouden 25 m3 water maar waar laat je dat.

Het is – denken wij – duidelijk dat het gezamenlijk “oogsten” en opslaan schaalvoordelen heeft en ook het gezamenlijke aanschaffen heeft (net als bij de zonnepanelen) voordelen. Ook voor de financiering kan een collectief voordelen hebben.

Als initiatiefnemers van het zonnepanelenproject Venenwijk Zonnewijk roepen wij nu belangstellenden op om met ons mee te denken over het project Venenwijk Energie(k) Anders.

Uw belangstelling kunt u opgeven door middel van een e-mail aan k.rouss@kpnplanet.nl of door een briefje in de brievenbus Randveen 14.

Wilt u hierbij aangeven of u specifieke kennis op energiegebied bezit of alleen graag op de hoogte wilt blijven naar wat er voor ideeën zijn en/of over voorstellen mee wilt praten.

Bij voldoende belangstelling gaan we informatie- dan wel discussieavonden organiseren.

Ook horen wij graag of wijkbewoners al verduurzamingsmaatregelen (anders dan zonnepanelen) genomen hebben bijvoorbeeld door het aanschaffen van een warmtepomp, isolatie of iets dergelijks.

Dick van Bruchem en Kees Rouss